Phòng chống HIV/AIDS: Ngân hàng thế giới ủng hộ
các sáng kiến ở Việt nam

Hà Nội, ngày 13 tháng 2, 2004 – Hôm nay ông Klaus Rohland, giám đốc quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, công bố chương trình năm nay của Ngân hàng Thế giới cấp vốn tài trợ cho các sáng kiến từ tất cả các địa phương trong cả nước.  Tập trung vào chủ đề HIV/AIDS, chương trình này sẽ trực tiếp cấp vốn ban đầu cho việc thực hiện các dự án có tính sáng tạo hỗ trợ công tác phòng chống nạn dịch này, giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử với những người nhiễm HIV và cải thiện cuộc sống của họ.

Chương trình này có sự đồng tài trợ của các tổ chức quốc tế khác bao gồm Cơ quan Phát triển Quốc tế Ậxtrâylia (the Australian Agency for International Development), Cơ quan Phát triển và Hợp tác Thuỵ Sĩ (Swiss Agency for Development and Cooperation), Quỹ Canada (Canada Fund), Chương trình Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (United Kingdom’s Department for Unternational Development). ít nhất 100,000 đô la Mỹ dành để trao giải thưởng cho ít nhất 10 dự án được lựa chọn trong một cuộc thi tuyển công khai mang tên “Cuộc thi Ngày Sáng Tạo Việt Nam’’ sẽ được tổ chức vào giữa tháng 5 năm 2004.

Cuộc thi mở rộng và nhằm thu hút tất cả các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức địa phương, cũng như các cơ quan và tổ chức phát triển của tư nhân và nhà nước. Bất kỳ ai có sáng kiến tạo ra các dịch vụ hay giải pháp mới giúp nâng cao hiểu biết của cộng đồng về HIV/AIDS, chống kỳ thị và phân biệt đối xử để đảm bảo những người nhiễm HIV có thể hoà nhập vào cộng đồng đều có thể tham dự và xin cấp vốn để biến ý tưởng của mình thành hiện thực. Các đơn vị có thể lấy thông tin về thủ tục tham dự tại văn phòng đại diện của Ngân hàng Thế giới tại Hà Nội hoặc trên trang Web www.worldbank.org.vn

Phòng chống HIV/AIDS được chọn làm chủ đề của “Ngày Sáng tạo Việt nam” năm 2004 là nhằm hỗ trợ các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong cuộc chiến chống tại sự gia tăng của nạn dịch này và để ngăn ngừa những tác động nghiêm trọng của HIV/AIDS hiện đang ảnh hưởng đến nhiều nước đang phát triển khác.

             “HIV/AIDS là một quả bom hẹn giờ cần phải được tháo ngòi nổ,” ông Rohland nói. “Đã đến lúc phải nỗ lực hơn nữa trước khi là quá muộn để bảo vệ xã hội và thế hệ trẻ của chúng ta khỏi nạn dịch chết người này. Chương trình này cũng nhằm tạo ra một môi trường sống tốt đẹp hơn cho những bệnh nhân đang phải hàng giờ hàng phút chống chọi với căn bệnh này.”

Các dự án lọt qua vòng sơ khảo sẽ được mời tham dự Cuộc thi Sáng Tạo Việt Nam tại Hà Nội vào tháng 5 năm 2004, tại đây các tổ chức hoặc cá nhân sẽ trình bày sáng kiến của mình trước ban giám khảo. Cuộc thi này cũng sẽ là một cơ hội cho các tổ chức và cá nhân thử nghiệm các sáng kiến của mình và tìm kiếm cơ hội để nhân rộng sáng kiến đó đến các tỉnh thành trong nước và các nước trên thế giới. Đây cũng là cơ hội cho cộng đồng phát triển ở Việt Nam giao lưu và trao đổi thông tin, đồng thời giúp nâng cao nhận thức của quần chúng về phòng chống HIV/AIDS. Nhân dịp này Ngân hàng Thế giới sẽ tổ chức một diễn đàn tri thức cho các cá nhân và tổ chức đi đầu trong một số lĩnh vực phát triển trình bày kinh nghiệm và chia sẻ thông tin về lĩnh vực phòng chống HIV/AIDS. 

Thông tin về chủ đề của Cuộc thi Ngày Sáng Tạo Việt Nam

• Thông điệp phòng chống HIV/AIDS: Theo ước tính của Bộ Y tế, cho tới cuối năm 2003 ở Việt Nam có 76,180 người bị nhiễm HIV, trong đó có 11,659 bệnh nhân AIDS và  6,550 người đã chết vì AIDS. Cũng theo Bộ Y tế, đến năm 2005 thì cứ 80 hộ gia đình ở Việt nam lại có một gia đình có thành viên bị nhiễm HIV. Nạn dịch này có dấu hiệu truyền từ những nhóm nguy cơ cao sang cộng đồng và gánh nặng kinh tế và xã hội đang ngày càng gia tăng. Ngoài ra, phân biệt đối xử và kỳ thị với những người nhiễm HIV ngày càng trở nên nặng nề, đặc biệt trong vấn đề công ăn việc làm và các dịch vụ y tế. Đã đến lúc phải nỗ lực nâng cao ý thức cộng đồng về nạn dịch này, khuyến khích và thúc đẩy những thay đổi hành vi trong giao tiếp chống lại thái độ kỳ thị và phân biệt đối xử để đảm bảo cho những người nhiễm HIV có thể hoà nhập với cộng đồng.

• Bảo vệ thế hệ trẻ: Theo thống kê của Bộ Y tế, tỉ lệ người nhiễm bệnh trong độ tuổi từ 15-49 chiếm 95% các trường hợp nhiễm HIV. Tỉ lệ thanh niên trong độ tuổi 20-29 nhiễm HIV tăng từ 15% vào năm 1993 lên 54.7% vào cuối năm 2003. Nạn dịch HIV trong tầng lớp thanh niên là một vấn đề hết sức nghiêm trọng đối với Việt Nam vì thanh niên chiếm 25% trong lực lượng lao động và là trụ cột kinh tế của gia đình. Bên cạnh đó, số trẻ em bị  truyền HIV qua mẹ cũng tăng lên; trong số đó có nhiều em bị mồ côi và bị bỏ rơi tại các bệnh viện trên cả nước.

• Tư vấn và chăm sóc cho những người nhiễm HIV: Ngày càng cần có sự tư vấn trước và sau khi thử HIV. Ba phần tư số người nhiễm HIV cần có người  chăm sóc. Tư vấn tốt có thể giúp cho cả người chăm sóc và người nhiễm bệnh đương đầu với hoàn cảnh khó khăn mà họ đang phải chịu đựng và sẽ mang lại cho người bệnh một cuộc sống tốt và có ích hơn.

Những dự án được giải là những dự án trình bày rõ ràng nhất những sáng kiến có khả năng trực tiếp ngăn chặn HIV/AIDS và giảm thái độ kỳ thị và phân biệt đối xử đối với những người nhiễm HIV. Sáng tạo ở đây có nghĩa là phải tạo ra một dịch vụ hoặc một cách giải quyết vấn đề mới.         

Lịch sử về Cuộc thi Sáng Tạo

Cuộc thi Ngày Sáng Tạo tại Việt Nam nằm trong khuôn khổ của Chương trình Ngày Sáng Tạo Quốc tế được dựa trên nền tảng của ý tưởng Hội chợ Phát triển, một cuộc thi sáng kiến có phạm vi toàn thế giới của Ngân hàng Thế giới cứ 18 đến 24 tháng lại được tổ chức một lần. Cuộc thi Ngày Sáng Tạo được coi như là một ``hội chợ nhỏ’’ dành cho các sáng kiến ở quy mô quốc gia và địa phương. Mục tiêu của Ngày Sáng Tạo là nhận biết và hỗ trợ các dự án phát triển nhỏ và sáng tạo ở cấp địa phương và tạo cơ hội cho những cá nhân trong các tổ chức như các tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân và các cơ quan nhà nước có thể gặp gỡ trao đổi ý kiến và chia sẻ thông tin.

Cuộc thi Ngày Sáng Tạo là chương trình mang tính địa phương nên được các văn phòng đại diện của Ngân hàng Thế giới ở các nước đứng ra tổ chức cùng với sự phối hợp của các tổ chức  trong và ngoài nước.

Cuộc thi Ngày Sáng tạo lần đầu tiên tại Việt Nam với chủ đề “Sáng tạo cho một cuộc sống an toàn hơn” đã được tổ chức và hết sức thành công vào tháng 5 năm 2003. Có 19 dự án nhận được vốn hỗ trợ ban đầu với tổng số tiền thưởng là 170,000 đô la Mỹ, 11 dự án khác nhận được số tiền thưởng 600 đô la Mỹ cho mỗi dự án để tiếp tục hoàn thiện đề xuất được đưa ra.

#####